Lotniskowce to symbole siły i potęgi militarnej. Jednocześnie to unoszące się na wodzie miasta, skonstruowane są z myślą o przenoszeniu i obsługiwaniu różnorodnych samolotów, od myśliwców po śmigłowce.

Lotniskowce to okręty wojenne, które służą jako morskie bazy lotnicze. Wyposażone są w urządzenia do transportu i uzbrojenia statków powietrznych, a przede wszystkim w pokłady startowe. To okręty flagowe floty, umożliwiające przeprowadzanie operacji lotniczych na całym świecie bez polegania na lokalnych bazach.

Fot. 1. Lotniskowiec USS Abraham Lincoln (CVN-72)– Wikimedia Autor: U.S. Navy – domena publiczna

Krótka historia lotniskowców

Lotniskowce mają swoje korzenie w czasach I wojny światowej. W 1910 roku po raz pierwszy samolot udanie wystartował z okrętu, przy użyciu drewnianej platformy jako pokładu startowego. Tym pionierem wśród lotniskowców był krążownik USS „Birmingham”.

Fot. 2. Cywilny pilot Eugene Ely startuje w dwupłatowcu Curtiss Model D z USS „Birmingham” – Wikimedia Autor: U.S. Navy – Domena publiczna

W okresie międzywojennym Japonia, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone postawiły na znaczny floty lotniskowców, które wcześniej były traktowane głównie jako wsparcie dla niszczycieli. Atak na Tarent w 1940 r. i na Pearl Harbor w 1941 r. pokazały, że lotniskowiec miał być najważniejszym okrętem w ówczesnej flocie.

Obecnie lotniskowce są głównymi okrętami marynarki wojennej, w której służą, a w przypadku nowoczesnych amerykańskich „superlotniskowców” mogą pomieścić na pokładzie więcej samolotów, niż cała flota powietrzna niektórych państw.

Jak zbudowane są lotniskowce?

Centralnym elementem lotniskowca jest pokład startowy. To na nim odbywają się starty i lądowania maszyn latających. Pokład jest wzmocniony, aby wytrzymać energię generowaną przez samoloty przy starcie, a także aby zapewnić bezpieczne lądowanie z dużą prędkością.

Pod pokładem znajduje się hangar, w którym przechowywane są i obsługiwane samoloty. Hangar może mieć jeden, na małych lotniskowcach, a z reguły ma dwa poziomy.

Fot. 3. Indyjski lotniskowiec INS VIkrant – Wikimedia Autor: Government of India

Początkowo lotniskowce miały pokład lotniczy o obrysie zbliżonym do prostokątnego, o rozmiarach takich samych lub niewiele większych od rozmiarów kadłuba. Z dziobowej części pokładu samoloty startowały, a na rufowej części lądowały.

Od lat 50. ubiegłego wieku ze względów bezpieczeństwa wprowadzono usprawnienia. Pokład zaczął wychodzić poza obszar kadłuba, a samoloty zaczęły lądować na fragmencie wyraźnie odchylonym na zewnątrz. W przypadku, gdyby lądujący samolot nie zdołał zatrzymać się na czas, to odchylenie pokładu umożliwiało uniknięcie zderzenia z maszynami przygotowującymi się do startu. Dodatkowo, w przypadku nieprawidłowego podejścia do lądowania, samolot miał łatwiejszą możliwość powtórzenia próby lądowania.

Fot. 4. Chart comparing a selection of aircraft carriers (sorted by length) – Wikimedia Autor: FOX 52

Na końcu pokładu w rejonie dziobowym zwykle znajdują się katapulty używane do przyspieszania startu samolotów. Nie wszystkie jednak lotniskowce są w nie wyposażone, nawet w obecnych czasach.

Część współczesnych lotniskowców zamiast katapult ma tzw. skocznię narciarską (ski jump) – podniesiony pokład w części dziobowej, wspomagający start za pomocą własnych silników samolotu.

Na drugim końcu okrętu znajduje się urządzenie o nazwie aerofiniszer. Jest to system poprzecznych w stosunku do drogi lądowania stalowych lin, unoszących się i opuszczających. Samolot lądujący na pokładzie przed operacją wypuszcza hak, którym w momencie zetknięcia się z pokładem zaczepia o te liny i jest wyhamowywany na bardzo krótkim odcinku.

Fot. 5. Four modern aircraft carriers of various types – Wikimedia Autor: U.S. Navy – Domena publiczna

Podsumowanie

Lotniskowce to symbole potęgi militarno-technologicznej, a także arcydzieła inżynierii. Ich budowa i działanie opierają się na zaawansowanych technologiach oraz precyzyjnym planowaniu. Od wytrzymałego kadłuba po zaawansowane systemy kontroli, każdy element lotniskowca odgrywa kluczową rolę w umożliwianiu potężnym maszynom latającym operowania na wodach globalnych oceanów.

Źródło: Wikipedia.