Stadiony piłkarskie są miejscami pełnymi emocji, które przyciągają miliony fanów z całego świata. Stanowią nie tylko arenę sportową czy kulturalną. Jednak oprócz swojej głównej funkcji, jaką jest goszczenie meczów piłki nożnej, stadiony to wielkie i skomplikowane z niesamowitą architekturą i nietypowymi rozwiązaniami technologicznymi.

Monachium

Najbardziej charakterystyczną częścią stadionu Allianz Arena w Monachium jest jego fasada zewnętrzna. Stadion został wyposażony w innowacyjny system oświetleniowy, który umożliwia zmianę koloru elewacji zewnętrznej w zależności od potrzeb.

Fasada stadionu składa się on z 2 874 bardzo cienkich, foliowych poduszek w kształcie rombu, o łącznej powierzchni 66 500 m². Poduszki są wykonane z ETFE (Etylenotetrafluoroetylen) o grubości ok. 0,2 mm, a wentylatory utrzymują napompowanie paneli na stałym poziomie 0,035 bara. Fasada podświetlana jest przez ok. 300 000 ledów, a każda z poduszek może zostać oddzielnie podświetlona w różnych kolorach.

Fot. 1. Allianz Arena w Monachium – Wikimedia Autor: Richard Bartz, Munich aka Makro Freak

Arena została zaprojektowana przez Jacques Herzoga oraz Pierre de Meurona. Całkowita pojemność stadionu wynosi 75 024 miejsc, a tuż obok znajduje się 4-poziomowy parking mieszczący ok. 10 000 samochodów.

Londyn

Nowy Wembley jest jednym z najdroższych sportowych obiektów, jakie kiedykolwiek powstały. Inwestycja pochłonęła niemal 800 mln funtów. A dlaczego „nowy”? Bo Wembley to cała historia angielskiego sportu i kultury. Stadion Wembley powstał w 1923 roku, a w 2003 został wyburzony. Nikt jednak nie chciał pozbywać się Wembley. Dlatego nowa konstrukcja przyjęła tę samą nazwę. Pojemność stadionu to dokładnie 90 000 miejsc siedzących.

Najbardziej charakterystycznym elementem Wembley jest stalowy łuk, który przebiega nad stadionem. Ma on 133 m wysokości i 315 m długości. Łuk waży 1700 ton. Był on budowany na ziemi przez 10 miesięcy, a potem 6 tygodni podnoszony by uzyskać ostateczny efekt 112 stopniowego pochylenia. Łuk trzymuje cały ciężar dachu północnego i 60% ciężaru rozsuwanego dachu po stronie południowej. Jest także najdłuższą na świecie niepodpartą konstrukcją dachu.

Fot. 2. Stadion Wembley w Londynie – Wikimedia Autor: Arne Müseler

Kopenhaga

Parken, to stadion piłkarski w dzielnicy Indre Østerbro w Kopenhadze. Powstał w latach 1990-1992. Może pomieścić 38 065 osób podczas meczów piłki nożnej i nawet 55 000 osób na koncertach. Ciekawostką konstrrukcyjną na tym stadionie jest składana trybuna, która pozwala wykorzystać przestrzeń do maksimum.

Ruchoma trybuna ma 80 metrów i w chwili budowy była największą ruchomą trybuną w Skandynawii. Schowanie lub udostępnienie dodatkowych 3 900 siedzeń zajmuje 40 minut. Trybuny poruszają się dzięki mechanizmowi napędzanemu ośmioma silnikami. Każda sekcja trybuny ma swój indywidualny napęd. Uruchamia on łańcuch, który zaczyna zsuwać najniższy rząd siedzeń. Każdy z rzędów może wsunąć się pod rząd umieszczony wyżej. Ruch pierwszego rzędu powoduje ruch kolejnego.

Fot. 3. Stadion Parken z widoczną złożoną trybuną – Wikimedia Autor: Pathfinder77

Amsterdam

Johan Cruyff Arena to główny stadion stolicy Holandii Amsterdamu i stadion macierzysty klubu piłkarskiego AFC Ajax. Zbudowany w latach 1993-1996 kosztem 140 milionów euro jest największym stadionem w kraju. Był wtedy także jednym z najnowocześniejszych obiektów w Europie i na świecie. To pierwszy w Europie stadion z rozsuwanym dachem.

Stadion może pomieścić 56 130 osób podczas meczów piłkarskich, i nawet 68 000 podczas koncertów.

Ciekawym elementem konstrukcji Johan Cruyff Arena jest osadzenie go, na wzór historycznego centrum Amsterdamu, w całości na palach. Najpierw wywiercono otwory w niestabilnej warstwie torfu i gliny by dotrzeć do leżącego 16 metrów niżej zbitego piasku. W każdym otworze umieszczono stalowe zbrojenie. Później zalano je betonem formując kolumny podpierające stadion.  Łącznie są ich 2000, a każda ma 16 metrów długości i 45 cm średnicy. Warto także zwrócić uwagę na tunel przebiegający tuż pod murawą, gdzie znajduje się „zwykła”, 3-pasmowa droga dla samochodów.

Fot. 4. Johan Cruyff Arena w Amsterdamie – Wikimedia Autor: Quistnix

Źródło: Wikipedia, allianz-arena.com, wembleystadium.com, parkenstadion.dk, johancruijffarena.nl, National Geographic.