Gokart to niewielki, czterokołowy pojazd sportowy, który wykorzystywany jest przede wszystkim na torach kartingowych. Jego prosta, ale skuteczna konstrukcja pozwala na dynamiczną jazdę i rozwijanie dużych prędkości. Brak zawieszenia, sztywna tylna oś oraz nisko położony środek ciężkości sprawiają, że gokarty prowadzi się zupełnie inaczej niż tradycyjne samochody.
Fot. 1. Gokart z kierowcą - Wikimedia Autorstwa GFDL 1.2
Pierwszy gokart został zbudowany w 1956 roku przez amerykańskiego inżyniera Arta Ingelsa, który wykorzystał silnik od kosiarki i napęd łańcuchowy. Prosty projekt szybko zyskał popularność, a już kilka lat później gokarty stały się atrakcją na torach wyścigowych w Europie.
Podstawowe elementy konstrukcji gokarta
Rama
Rama gokarta musi być mocna i wytrzymała. To właśnie jej konstrukcja wpływa na sztywność pojazdu i jego prowadzenie na torze. Gokarty nie posiadają zawieszenia, dlatego rama musi absorbować drgania i uderzenia powstające podczas jazdy. W zależności od toru i warunków, sztywność ramy można regulować poprzez montaż dodatkowych stabilizatorów.
Dla ochrony kierowcy stosuje się osłony boczne, przednie spojlery pełniące rolę zderzaków oraz – w mocniejszych modelach – dodatkowy system ochrony tylnej części pojazdu.
Silnik i napęd
Gokarty wyścigowe są z reguły wyposażone w lekkie silniki spalinowe o pojemności od 60 do 250 cm³. W sportowych seriach najczęściej spotyka się jednostki dwusuwowe o pojemności 125 cm³, osiągające nawet 43 konie mechaniczne.
Napęd przenoszony jest na tylną oś za pomocą łańcucha, a w wyczynowych modelach stosuje się również skrzynie biegów z sekwencyjną zmianą przełożeń. Gokarty nie mają mechanizmu różnicowego, co oznacza, że tylne koła zawsze obracają się z tą samą prędkością, co ułatwia prowadzenie w zakrętach.
Coraz popularniejsze stają się także gokarty elektryczne, które zamiast silnika spalinowego korzystają z akumulatorów litowo-jonowych i bezstopniowego systemu przeniesienia napędu.
Fot. 2. Gokart elektryczny - Wikimedia Autorstwa Von RiMO
Układ kierowniczy i hamulcowy
Sterowanie gokartem odbywa się za pomocą drążków kierowniczych, które bezpośrednio łączą kolumnę kierowniczą z przednimi kołami. Ze względu na brak wspomagania, gokarty wymagają dużej precyzji ruchów.
Hamulce tarczowe znajdują się standardowo na tylnej osi, jednak w mocniejszych modelach – takich jak gokarty z manualną skrzynią biegów – stosuje się również przednie hamulce dla lepszego rozkładu siły hamowania.
Koła i opony
Gokarty mają niewielkie koła, a ich felgi zazwyczaj mają średnicę 5–6 cali. Stosuje się różne typy opon w zależności od warunków torowych:
- Slicki – gładkie opony używane na suchych nawierzchniach, zapewniające maksymalną przyczepność
- Opony deszczowe – wyposażone w bieżnik odprowadzający wodę, poprawiający trakcję w mokrych warunkach
Wyposażenie kierowcy
Bezpieczeństwo w kartingu jest kluczowe, dlatego zawodnicy muszą stosować odpowiednie wyposażenie ochronne. W skład obowiązkowego stroju wchodzą:
- Kombinezon – wykonany z odpornego na rozerwanie materiału.
- Kask – homologowany, chroniący głowę przed uderzeniami.
- Rękawice – poprawiające chwyt kierownicy.
- Buty kartingowe – sięgające za kostkę, zapobiegające kontuzjom stawu skokowego.
- Kamizelka ochronna – zabezpieczająca żebra przed naciskiem siły odśrodkowej podczas jazdy.
Fot. 3. Gokarty podczas zawodów - Wikimedia Autorstwa Speedracing
Gokarty drogowe i sportowe – różnice
Chociaż gokarty zostały zaprojektowane głównie do jazdy po torach, istnieją modele dopuszczone do ruchu drogowego. Różnią się one od gokartów sportowych dodatkowymi elementami wymaganymi do homologacji:
- Światła przednie i tylne.
- Klakson.
- Systemy odblaskowe i lusterka.
Ze względu na niski prześwit i brak pasów bezpieczeństwa, gokarty drogowe są rzadko spotykane, a ich dopuszczenie do ruchu wzbudza kontrowersje.
Podsumowanie
Gokarty to maszyny, które łączą prostą konstrukcję z wysoką dynamiką jazdy. Dzięki niskiej masie i mocnym silnikom pozwalają na osiąganie dużych prędkości, a ich budowa dostosowana jest do wyścigowej charakterystyki torów. Od modeli rekreacyjnych po wyczynowe Superkarty osiągające 280 km/h – gokarty od lat stanowią pierwszy krok w karierze wielu kierowców wyścigowych.
Źródło: Wikipedia