Laptopy od dawna towarzyszą nam w codziennym życiu. Służą do pracy, nauki, rozrywki i utrzymywania kontaktu ze światem. To dzięki nim możemy zabrać biuro do kawiarni, uczestniczyć w wideokonferencji z własnego salonu czy oglądać ulubiony serial w podróży. Dziś trudno wyobrazić sobie rzeczywistość bez tych kompaktowych komputerów.
Fot. 1. Różne rodzaje laptopów - Wikimedia Autorstwa Tom Page
Sama nazwa „laptop” pochodzi z języka angielskiego i oznacza dosłownie „na kolanach” (od słów „lap” – udo, kolana i „top” – wierzch), sugerując możliwość wygodnej pracy, trzymając urządzenie na kolanach. Laptopy różnią się od komputerów stacjonarnych przede wszystkim mobilnością i kompaktową konstrukcją.
Początki idei przenośnego komputera
Pierwszą koncepcję urządzenia przypominającego laptopa przedstawił w 1968 roku Alan Kay, nazywając ją Dynabook. Była to wizja lekkiego, przenośnego komputera z ekranem, który mógłby służyć do nauki, pracy czy rozrywki. W praktyce dopiero w 1973 roku powstał prototyp IBM SCAMP, który uważany jest za pierwszy przenośny komputer.
Fot. 2. IBM 5100 - Wikimedia Autorstwa Sandstein
Pierwsze komputery przenośne
W 1975 roku firma IBM wprowadziła do sprzedaży model IBM 5100, pierwszy komercyjnie dostępny komputer przenośny. Ważył on około 25 kg, więc bardziej przypominał niewielką walizkę niż to, co dziś nazywamy laptopem. Rewolucyjny okazał się dopiero Epson HX-20 z 1982 roku, który był znacznie mniejszy i uznawany jest za pierwszy komputer w rozmiarze typowego notebooka. Ważył około 1,6 kg, miał wbudowany mikrokomputer z pamięcią RAM, niewielki ekran LCD oraz drukarkę.
Fot. 3. The Epson HX-20 - Wikimedia Autorstwa Steven Stengel
Ewolucja konstrukcji i kluczowe modele
W 1982 roku pojawił się także GRiD Compass 1101. Był to pierwszy komputer przenośny zamknięty w składanej obudowie z płaskim ekranem, co przypomina konstrukcję współczesnych laptopów. GRiD Compass był wykorzystywany przez NASA i wojsko amerykańskie ze względu na swoją wytrzymałość i stosunkowo niewielką masę. Na masowy rynek komputery przenośne trafiły dzięki Toshibie, która w 1985 roku wypuściła model T1100. To właśnie ten laptop spopularyzował ideę komputera przenośnego kompatybilnego z PC, z możliwością pracy na zasilaniu bateryjnym.
Fot. 4. GRiD Compass 1101 - Wikimedia Autorstwa jmdo - propia
Z czasem pojawiły się kolejne innowacje: w latach 90. zaczęto stosować touchpady i pointing sticki jako alternatywy dla myszy, a także pojawiły się pierwsze laptopy z funkcją rozpoznawania pisma odręcznego.
Jak laptopy zdobywały rynek
Na początku lat 90. laptopy stanowiły zaledwie 5% rynku komputerów osobistych, ale wraz z rozwojem technologii ich udział systematycznie rósł. Pojawiły się standardy takie jak PCMCIA (karty rozszerzeń), ekrany VGA o wyższej rozdzielczości i pierwsze kolorowe wyświetlacze LCD, które zastąpiły wcześniejsze monitory monochromatyczne. Dzięki temu laptopy stały się coraz bardziej funkcjonalne i atrakcyjne nie tylko dla biznesu, ale też dla użytkowników domowych.
Fot. 5. Apple MacBook Air - Wikimedia Autorstwa https://es.ifixit.com/User/524640/Sam+Lionheart
Od notebooków do współczesnych laptopów
W latach 90. stopniowo zanikał podział na „notebooki” (lżejsze, mniejsze) i „laptopy” (większe, mocniejsze), a oba określenia zaczęto stosować zamiennie. Dziś rynek laptopów jest niezwykle zróżnicowany. Mamy ultrabooki, które stawiają na maksymalną mobilność i długi czas pracy na baterii, potężne laptopy gamingowe z wydajnymi kartami graficznymi, czy konstrukcje, odporne na wstrząsy i pył, przeznaczone do pracy w trudnych warunkach. Coraz popularniejsze są też modele typu 2-w-1 z ekranami dotykowymi, które można złożyć lub odpiąć i używać jak tabletów.
Fot. 6 Laptop gamingowy Alienware z podświetlaną klawiaturą i touchpadem - Wikimedia Autorstwa Arnaud 25
Podsumowanie
Laptopy przeszły długą drogę, od specjalistycznych maszyn używanych w wojsku czy w laboratoriach, poprzez ciężkie i drogie modele biznesowe, aż po dzisiejsze lekkie, wszechstronne urządzenia obecne w niemal każdym domu i firmie. Dzięki ciągłemu rozwojowi technologii stały się naszym codziennym narzędziem pracy, nauki i rozrywki, łącząc w sobie moc komputerów stacjonarnych z wygodą mobilności.
Źródło: Wikipedia