Gniazdko elektryczne to element instalacji elektrycznej, z którego korzystamy niemal każdego dnia. Podłączamy do niego oświetlenie, sprzęt AGD, komputery czy ładowarki, rzadko zastanawiając się nad jego budową. Wystarczy jednak wyjechać za granicę, aby przekonać się, że nie wszędzie stosuje się takie same rozwiązania. Różne kraje wypracowały własne standardy gniazd i wtyczek, dlatego często konieczne jest użycie odpowiedniej przejściówki.

Fot. 1.  Wtyczka i gniazdko Schuko - Wikimedia, Autorstwa Chameleon, bran & plugwash 

Czym właściwie jest gniazdko elektryczne?

Gniazdo elektryczne, nazywane również gniazdkiem lub gniazdem wtykowym, jest elementem instalacji elektrycznej służącym do podłączania odbiorników energii elektrycznej. Stanowi część łącznika wtykowego i występuje w wersjach jednofazowych oraz trójfazowych. Gniazda jednofazowe mogą być montowane podtynkowo lub natynkowo.

Jakie gniazdka stosuje się w Polsce?

Najstarszym rozwiązaniem spotykanym w Polsce jest gniazdo typu C. Nie posiada ono uziemienia ochronnego i obecnie występuje głównie w budynkach wybudowanych przed 1990 rokiem.

Odmianą tego standardu jest Europlug, przeznaczony do urządzeń małej mocy wykonanych w II klasie ochrony, takich jak odbiorniki radiowe czy zasilacze wtyczkowe. W instalacjach domowych spotyka się go rzadko, częściej jest elementem przedłużaczy.

Najpowszechniej stosowanym rozwiązaniem pozostaje gniazdo typu E. Wyposażone jest w dwa otwory na przewody fazowy i neutralny oraz bolec ochronny. Standard ten stosowany jest między innymi w Polsce, Francji, Belgii, Czechach i na Słowacji.

Dlaczego na świecie istnieje tyle różnych standardów?

Choć wszystkie gniazdka pełnią tę samą funkcję, ich konstrukcja może się znacznie różnić. Poszczególne kraje przyjęły własne standardy dotyczące kształtu otworów, sposobu wykonania uziemienia czy budowy wtyczek.

W Niemczech i wielu innych krajach europejskich stosowany jest typ F, nazywany również Schuko. W Wielkiej Brytanii obowiązuje typ G z charakterystycznymi prostokątnymi otworami i bezpiecznikiem umieszczonym we wtyczce. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie używa się typów A i B, natomiast w Australii, Nowej Zelandii, Chinach i Argentynie spotkać można typ I.

Własne standardy wykorzystują również między innymi Dania, Włochy, Szwajcaria, Izrael, Brazylia oraz Tajlandia. Z tego powodu urządzenie kupione w jednym kraju nie zawsze można podłączyć do sieci elektrycznej w innym bez zastosowania odpowiedniego adaptera.

Fot. 2.  Różne rodzaje gniazd - Wikimedia, Autorstwa Yanpas - Praca własna

Nie każda wtyczka pasuje do każdego gniazdka

Różnice pomiędzy standardami sprawiają, że wiele typów wtyczek nie jest ze sobą kompatybilnych. Podczas podróży zagranicznych często konieczne jest zastosowanie przejściówek umożliwiających bezpieczne podłączenie urządzeń do lokalnej instalacji elektrycznej.

Fot. 3.  Rodzaje wtyczek i gniazdek elektrycznych używanych w poszczególnych krajach - Wikimedia, Autorstwa SomnusDe

Gniazda do zadań specjalnych

Oprócz gniazd stosowanych w domach wykorzystuje się również rozwiązania przeznaczone do zastosowań przemysłowych. W Polsce są to między innymi gniazda i wtyczki wykonywane zgodnie z międzynarodową normą IEC 60309/EN 60309. Osobną grupę stanowią także złącza przeznaczone do urządzeń elektrycznych i sprzętu codziennego użytku.

Podsumowanie

Choć gniazdko elektryczne jest niewielkim elementem instalacji, jego konstrukcja może wyglądać zupełnie inaczej w zależności od kraju. Wszystkie rozwiązania służą temu samemu celowi – bezpiecznemu dostarczaniu energii do urządzeń – jednak różnice w przyjętych standardach sprawiają, że podczas podróży warto pamiętać o zgodności wtyczek i gniazd.Gniazdko elektryczne to element instalacji elektrycznej, z którego korzystamy niemal każdego dnia. Podłączamy do niego oświetlenie, sprzęt AGD, komputery czy ładowarki, rzadko zastanawiając się nad jego budową. Wystarczy jednak wyjechać za granicę, aby przekonać się, że nie wszędzie stosuje się takie same rozwiązania. Różne kraje wypracowały własne standardy gniazd i wtyczek, dlatego często konieczne jest użycie odpowiedniej przejściówki.

Źródło: Wikipedia